Zika wordt vooral overgedragen via de beet van de Aedes-mug, die vooral overdag actief is en voorkomt in tropische en subtropische gebieden. Reizigers lopen risico wanneer zij verblijven in regio’s waar deze mug veel voorkomt, zoals delen van Zuid- en Midden-Amerika, Azië en het Caribisch gebied.

Omdat de mug vaak in stedelijke gebieden leeft, vormen ook populaire toeristische bestemmingen een risico. Daarnaast kan Zika worden overgedragen via seksueel contact, ook als de partner geen klachten heeft. Hierdoor kunnen reizigers het virus mee naar huis nemen en onbewust verspreiden. Muggenwering, zoals DEET en bedekkende kleding, blijft daarom essentieel. Door je goed voor te bereiden kun je de kans op besmetting aanzienlijk verkleinen.

De meeste mensen krijgen milde klachten zoals koorts, huiduitslag, gewrichtspijn, spierpijn en rode ogen. De symptomen ontstaan meestal binnen enkele dagen na een besmette muggenbeet. Veel reizigers merken nauwelijks iets en herstellen vanzelf binnen een week. Toch kan het virus bij sommige mensen langdurige vermoeidheid veroorzaken, waardoor het herstel langer duurt dan verwacht.

Het grootste risico zit bij zwangere vrouwen, omdat Zika ernstige schade kan veroorzaken aan de ontwikkeling van de baby. Dat maakt het extra belangrijk om alert te blijven, zelfs bij milde klachten. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met een arts of reizigerskliniek.

Voor zwangere vrouwen wordt reizen naar gebieden met actieve Zika-overdracht sterk afgeraden, omdat het virus ernstige aangeboren afwijkingen kan veroorzaken. Zelfs wanneer de uitbraak mild lijkt, blijft het risico aanwezig omdat Zika niet altijd goed wordt opgespoord. Bij kinderwens wordt meestal geadviseerd de reis uit te stellen of extra voorzorgsmaatregelen te nemen.

Partners van zwangere vrouwen moeten ook voorzichtig zijn, omdat Zika via seksueel contact kan worden doorgegeven. Na een reis naar een risicogebied wordt aanbevolen tijdelijk condooms te gebruiken om besmetting te voorkomen. Een consult bij een gespecialiseerde reizigersarts kan helpen om een persoonlijk reisadvies te krijgen. Zo kun je verantwoord beslissen of een reis wel of niet verstandig is.

De belangrijkste manier om Zika te voorkomen is bescherming tegen muggenbeten, vooral overdag wanneer de Aedes-mug actief is. Gebruik een muggenwerend middel met DEET, draag lange lichte kleding en slaap in goed afgesloten of airconditioned ruimtes. Het vermijden van stilstaand water helpt ook om muggenpopulaties te verminderen.

Verder is veilige seks belangrijk, omdat zika via sperma en vaginale afscheiding kan worden overgedragen. Na een reis naar een risicogebied wordt geadviseerd tijdelijk condooms te gebruiken, ook als je geen klachten hebt. Voor zwangeren en mensen met kinderwens gelden extra voorzorgsadviezen. Door deze maatregelen te combineren, kun je de kans op besmetting sterk verlagen.

Zika kan langer in sperma blijven dan in bloed, waardoor mannen het virus nog weken tot maanden kunnen doorgeven. Daarom wordt geadviseerd om na terugkomst uit een risicogebied minstens 2 tot 3 maanden condooms te gebruiken. Bij vrouwen blijft het virus korter aanwezig, maar ook zij moeten extra voorzichtig zijn bij een kinderwens. Wanneer er een zwangerschap gepland is, wordt vaak geadviseerd even te wachten voordat je probeert zwanger te worden.

Zo voorkom je dat een mogelijke restbesmetting risico’s vormt. Zelfs wanneer je geen symptomen hebt gehad, kun je het virus toch doorgeven. Een reizigersarts kan op basis van jouw situatie adviseren wat een veilige wachttijd is.

De kans op Zika tijdens een reis verschilt sterk per bestemming, seizoen en lokale muggenactiviteit, waardoor er geen exact percentage te geven is. In veel populaire vakantielanden is het risico tegenwoordig laag, maar het virus kan nog steeds circuleren, vooral in tropische gebieden waar de Aedes-mug veel voorkomt. Omdat uitbraken soms niet volledig of tijdig worden gemeld, blijft er altijd een kleine onzekerheidsmarge bestaan.

Reizigers die buiten stedelijke centra verblijven, in het regenseizoen reizen of veel buiten zijn, hebben vaak een iets hoger risico. Voor zwangeren of mensen met kinderwens is zelfs een klein risico al reden om extra voorzichtig te zijn. Goede muggenpreventie, zoals DEET en bedekkende kleding, verkleint de kans op besmetting aanzienlijk. Een persoonlijk reisadvies bij Reisprik helpt je om jouw risico beter in te schatten op basis van actuele informatie en reisplannen.