Chikungunya

Het neefje van dengue

Wat is chikungunya?

Chikungunya is een virusinfectie die wordt overgedragen door de Aedes-mug, dezelfde mug die ook dengue en zika verspreidt. De ziekte komt vooral voor in tropische en subtropische gebieden, waaronder delen van Azië, Afrika, het Caribisch gebied en Midden- en Zuid-Amerika. Reizigers kunnen de ziekte oplopen na één enkele muggenbeet, en de klachten beginnen meestal binnen een paar dagen. Chikungunya staat vooral bekend om de hevige gewrichtspijn, hoge koorts, hoofdpijn en soms langdurige vermoeidheid, waardoor het je reis én de periode erna flink kan beïnvloeden.

Omdat de Aedes-mug vooral overdag actief is, is goede bescherming essentieel, denk aan DEET, bedekkende kleding en het vermijden van muggenrijke gebieden. Gelukkig is er sinds kort een vaccin beschikbaar, Ixchiq®, dat vooral wordt aanbevolen voor reizigers naar gebieden waar uitbraken veel voorkomen of waar langdurig verblijf gepland is. Met een persoonlijk advies bij Reisprik bepaal je snel of vaccinatie of aanvullende maatregelen voor jouw bestemming nodig zijn. Zo ga je goed beschermd op reis én verklein je aanzienlijk het risico op Chikungunya.

Meest gestelde vragen over chikungunya

Lees hier alles wat reizigers vaak willen weten over chikungunya, van risico’s tot bescherming en vaccinatie.

Hoe loop je Chikungunya op tijdens een reis?

Chikungunya wordt overgedragen door de Aedes-mug, die vooral overdag actief is en voorkomt in tropische en subtropische gebieden. Reizigers lopen risico zodra ze gebeten worden door een besmette mug, zelfs na één enkele beet. Deze mug leeft vooral in stedelijke en dichtbevolkte regio’s, waardoor toeristen die stranden, markten of steden bezoeken extra alert moeten zijn.

Het risico neemt toe tijdens regenseizoenen, wanneer er meer broedplaatsen zijn. Muggenbeten lijken onschuldig, maar kunnen snel tot infectie leiden. Daarom is goede bescherming belangrijk, ook overdag. Een persoonlijk reisadvies helpt je bepalen hoeveel risico jouw bestemming werkelijk geeft.

Wat zijn de symptomen van Chikungunya en hoe snel beginnen ze?

De eerste klachten beginnen meestal 2 tot 7 dagen na een besmette muggenbeet. Typische symptomen zijn hoge koorts, hevige gewrichtspijn, spierpijn, hoofdpijn en soms huiduitslag. De gewrichtspijn staat bekend als zeer intens en kan weken tot soms maanden aanhouden. Veel reizigers voelen zich extreem moe en soms zelfs tijdelijk beperkt in dagelijkse activiteiten. Hoewel de ziekte meestal niet dodelijk is, kan het herstel lang duren. Snel medische hulp zoeken bij klachten na een reis naar een risicogebied is daarom belangrijk. Met goede preventie kun je de kans op infectie sterk verkleinen.

Hoe gevaarlijk is Chikungunya voor reizigers?

De meeste mensen herstellen volledig, maar Chikungunya kan een reis flink verstoren door de hevige pijnklachten en langdurige vermoeidheid. Ernstige complicaties zijn zeldzaam, maar komen vaker voor bij ouderen, zwangeren en mensen met een verzwakt immuunsysteem.

De ziekte kan blijvende gewrichtsklachten veroorzaken die maanden kunnen aanhouden. Hoewel het risico op overlijden laag is, wordt de impact van de ziekte door reizigers vaak onderschat. Een besmetting kan ook problemen geven bij verdere reisplannen of terugkeer naar werk of studie. Daarom is preventie, zoals muggenwering en soms vaccinatie, belangrijk. Een reisadvies op maat bepaalt welk risico jij loopt.

Hoe kan ik Chikungunya voorkomen tijdens mijn reis?

De belangrijkste manier om Chikungunya te voorkomen is het vermijden van muggenbeten. Gebruik overdag en ’s avonds een muggenwerend middel met DEET volgens de juiste concentratie. Draag bij voorkeur luchtige maar bedekkende kleding, vooral in gebieden met veel muggen. Slaap in verblijven met horren of airconditioning en vermijd stilstaand water rond je accommodatie.

Omdat de Aedes-mug vooral overdag actief is, is bescherming op het strand, tijdens excursies en in steden essentieel. Reisprik kan helpen inschatten hoeveel risico jouw bestemming geeft. Een combinatie van preventie en alertheid verkleint het risico aanzienlijk.

Hoe werkt het nieuwe Chikungunya-vaccin (Ixchiq) en wie heeft het nodig?

Het nieuwe Chikungunya-vaccin, Ixchiq®, biedt bescherming tegen ernstige ziekte en is vooral bedoeld voor reizigers naar gebieden waar regelmatig uitbraken voorkomen. Het vaccin bestaat uit één dosis, waardoor het praktisch is voor last-minute reizen. De bescherming bouwt zich snel op en blijft langdurig aanwezig. Het wordt vooral aangeraden voor mensen met een hoog risico, zoals langdurige reizigers, vrijwilligers, familiebezoekers, zorgverleners en avontuurlijke backpackers.

Voor zwangeren en mensen met een sterk verzwakt immuunsysteem is persoonlijk advies belangrijk. Omdat de Aedes-mug in grote delen van de tropen voorkomt, kan vaccinatie voor veel bestemmingen relevant zijn. Een consult bij Reisprik helpt bepalen of het vaccin voor jouw reis verstandig is.

Beschermingsduur

Het Ixchiq-vaccin tegen Chikungunya biedt langdurige bescherming na één dosis, omdat het een levend-verzwakt vaccin is dat een sterke immuunrespons opwekt. De exacte beschermingsduur wordt nog onderzocht, maar huidige gegevens tonen aan dat de bescherming minimaal meerdere jaren aanhoudt. Voor reizigers betekent dit dat één vaccinatie doorgaans voldoende is voor langdurige bescherming tijdens toekomstige reizen naar risicogebieden.

Aantal

Het Ixchiq-vaccin wordt slechts één keer toegediend, waardoor er geen volledige serie of herhaalprikken nodig zijn. Deze eenmalige dosis zorgt voor een krachtige en langdurige immuunrespons.

Risicogebieden

Recente uitbraken van Chikungunya vonden vooral plaats in Guangdong (China), waar in 2025 duizenden besmettingen werden gemeld. Ook in Oost-Afrikaanse landen zoals Kenia, Somalië én op Madagaskar waren er de afgelopen tijd meerdere nieuwe clusters. Daarnaast bleven eilandregio’s zoals La Réunion en Mayotte kampen met hardnekkige transmissie en terugkerende epidemieën.

De meest bezochte reisbestemmingen waar chikungunya voorkomt

Madagaskar

Madagaskar is bij Reisprik een veelgekozen vakantiebestemming, vooral onder reizigers die op zoek zijn naar unieke natuur, wildlife en avontuurlijke rondreizen. Tegelijkertijd zien we op het eiland regelmatig uitbraken van Chikungunya, waardoor reizigers er een verhoogd risico kunnen lopen op besmetting. Daarom raden we iedereen die Madagaskar bezoekt aan om zich goed te laten informeren en te beschermen, zodat je zorgeloos kunt genieten van dit bijzondere eiland.

China

China is bij Reisprik een populaire bestemming, vooral vanwege de mix van cultuur, moderne steden en indrukwekkende natuur. In verschillende regio’s van het land komen echter geregeld uitbraken van Chikungunya voor, waardoor reizigers alert moeten blijven. Daarom adviseren we bezoekers van China om zich goed te beschermen tegen muggenbeten en vooraf advies in te winnen over passende vaccinaties of preventiemaatregelen.

Kenia

Kenia is bij Reisprik een veelbezochte bestemming, vooral door safari’s, natuurparken en tropische kustgebieden. In het land zien we echter met regelmaat uitbraken van Chikungunya, vooral tijdens periodes met veel muggenactiviteit. Daarom raden we reizigers aan om zich goed te beschermen en zich vooraf te laten informeren over passende vaccinaties en preventiemaatregelen.